علامات غلبهء دم : قريب به علامات امتلاء به حسب اوعيه است . و از اين جهت گاه حادث مىگردد از غلبهء آن ، ثقل در بدن و در بيخ هر دو چشم به تخصيص و ثقل سر و صُدْغَين و در عروق - يعنى پُرى و بر آمدگى رگ‌هاى بدن - و تمطّى و تثاؤب و غثيان [ و ] نُعاس و تكدّر حواس و بلادت ذهن و فكر و « اعيا » بدون تعبى سابق و شيرينى مزهء دهان و عطش و سرخى زبان . و بساست كه ظاهر مىگردد به سبب غلبهء خون ، در بدن دماميل و در دهان بثور و قلاع . و برآمدن خون از مواضع سهلهء الانصداع ، مانند منخرين كه « رعاف » نامند و لثّه كه « بن دندان » نامند و مقعده به بواسير . و گاه است كه دلالت مىنمايد بر آن ، مزاج و تدبير گذشته ؛ از اشياء مولّدهء خون و بلد و سنّ و عادت و دورى عهد به فصد و حجامت . و ديدن خواب‌هايى كه دلالت نمايند بر غلبهء خون ؛ مانند ديدن چيزهاى سرخ . و جارى شدن خون بسيار از بدن و گرمى خون و مانند اين‌ها . و حمره و جوشش‌هاى بثور و امراض دمويه . علامات دالّه بر غلبهء صفراء : زردى رنگ رو و چشم و زبان و تلخى دهان و خشونت زبان و خشكى آن و خشكى منخرين و شدّت عطش و سرعت نبض و ضعف شهوت طعام و غثيان و قى صفراوى زردرنگ و سبز كرّاثى و زنجارى . و رنگ براز و بول ، زرد به انواع آن . و لذع و قشعريره و احساس اين كه گويا سوزن بر بدن او فرو مىبرند . و ديدن خواب‌هاى هولناك مانند آن كه آتش گرفته است و يا آفتاب بر سر او تابيده و ديدن التهاب در بدن و گرمى آفتاب و حمّام و ديدن چيزهاى زرد ؛ خصوصا چيزهايى كه در اصل زرد نباشند و مانند اين‌ها . و اورام و بثور و امراض صفراويه . علامات دالّه بر غلبهء بلغم : سفيدى زايد بر رنگ بدن و ترهّل و سستى و لين ملمس و برودت آن و كثرت آب دهان و لزوجت آن و قلّت عطش - مگر آن كه بلغم مالح باشد و خصوصاً در سن شيخوخت - و ضعف هضم و جشاء حامض و سفيدى رنگ بدن و بسيارى خواب و